Δείτε την Πάφο αλλιώς: οι εκθέσεις του Οκτωβρίου που αξίζουν τον χρόνο σας

Η ανακοίνωση για τα εγκαίνια της «Αόρατης Πόλης» ορίζει το ραντεβού για το Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026 στις 19:30, στον πολιτιστικό χώρο της Παλιάς Ηλεκτρικής του Δήμου Πάφου. Την έκθεση διοργανώνουν το Πετρίδειο Ίδρυμα και ο Δήμος Πάφου, με επαγγελματίες και ερασιτέχνες καλλιτέχνες της Πάφου να προσκαλούνται να δημιουργήσουν με αφετηρία τις «Αόρατες Πόλεις» του Ίταλο Καλβίνο. Αυτό είναι το συγκεκριμένο ραντεβού που αξίζει να σημειώσετε στο ημερολόγιό σας.

Αν επιλέξετε τη βραδιά των εγκαινίων, η πρότασή μας είναι να κρατήσετε το πρόγραμμα απλό. Φάτε κάτι από πριν αν σας βολεύει, υπολογίστε λίγο χρόνο για να βρείτε την είσοδο και αποφύγετε να κανονίσετε κάτι άλλο αμέσως μετά. Πηγαίνετε για να παρατηρήσετε, όχι για να ολοκληρώσετε μια διαδρομή με χρονόμετρο. Δεν χρειάζεται να έχετε έτοιμη άποψη ούτε να γνωρίζετε το βιβλίο.

Αν προτιμάτε να βλέπετε έργα τέχνης μόνοι σας, μην αισθανθείτε ότι τα εγκαίνια απαιτούν παρέα. Από την άλλη, μπορεί να είναι μια όμορφη εναλλακτική για το συνηθισμένο βράδυ με έναν φίλο. Συμφωνήστε να περιηγηθείτε χωριστά για λίγα λεπτά και μετά δείξτε ο ένας στον άλλο το έργο που σας τράβηξε την προσοχή. Έτσι η κουβέντα αποκτά μια αφετηρία πέρα από ένα ευγενικό γενικό σχόλιο για την έκθεση.

Η θεματική της έκθεσης και η ημερομηνία λήξης της δίνουν μια πιο καθαρή εικόνα για το τι θα δείτε: 35 καλλιτέχνες εξερευνούν την Πάφο μέσα από τη μνήμη, την επιθυμία, τις ανθρώπινες σχέσεις και τις δυνατότητες που κρύβονται πέρα από την ορατή της όψη. Η έκθεση διαρκεί μέχρι τις 25 Οκτωβρίου 2026. Την καλλιτεχνική επιμέλεια και τον γενικό συντονισμό έχει ο Γιάννης Σακελλής, ενώ το κείμενο του καταλόγου υπογράφει ο Κυριάκος Μαργαρίτης.

Εμείς θα προσεγγίζαμε αυτή τη θεματική πολύ απλά. Πριν μπείτε, σκεφτείτε ένα σημείο της Πάφου που έχει σημασία για εσάς για έναν καθημερινό λόγο. Ίσως είναι εκεί όπου γνωρίσατε έναν φίλο, όπου περιμένετε κάποιον ή όπου σας αρέσει να κάθεστε χωρίς να κάνετε κάτι ιδιαίτερο. Κρατήστε αυτό το μέρος στο μυαλό σας καθώς βλέπετε τα έργα. Δεν χρειάζεται να το αναγνωρίσετε σε κάποια εικόνα. Αναρωτηθείτε, αντί γι' αυτό, αν κάποιο έργο αποτυπώνει κάτι από το συναίσθημα που σας δημιουργεί.

Δεν είστε, άλλωστε, υποχρεωμένοι να σας αρέσουν όλα. Μπορεί να σας αγγίξει ένα χρώμα πριν καταλάβετε το θέμα ή ένα έργο να σας φανεί αινιγματικό και να προχωρήσετε παρακάτω. Δοκιμάστε να επιστρέψετε σε ένα έργο αφού δείτε τα υπόλοιπα. Έχει αλλάξει η εντύπωσή σας; Δείτε το σαν ένα προσωπικό πείραμα, όχι σαν άσκηση ιστορίας της τέχνης. Η χαρά μπορεί να βρίσκεται στο να παρατηρείτε τη δική σας αντίδραση, αντί να προσπαθείτε να μαντέψετε ποια αντίδραση περιμένει ο καλλιτέχνης.

Στην γκαλερί του Χανιού του Ιμπραήμ, το δημοσιευμένο πρόγραμμα της έκθεσης The Layers Within ανακοινώνει μια ομαδική έκθεση από τις 19 έως τις 21 Οκτωβρίου 2026. Τα εγκαίνια έχουν οριστεί για τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου στις 18:30. Στις 20 και 21 Οκτωβρίου, οι ώρες επίσκεψης είναι 10:00 έως 13:30 και 15:30 έως 17:30. Η διεύθυνση είναι Κωνσταντίνου Κανάρη 40, στην Παλιά Πόλη της Πάφου.

Επειδή οι πληροφορίες αυτές προέρχονται από την πρόσκληση συμμετοχής καλλιτεχνών που δημοσίωσε η διοργάνωση, επιβεβαιώστε τις λεπτομέρειες πριν ξεκινήσετε. Το τηλέφωνο επικοινωνίας που δίνεται είναι το 99951454. Μια μικρή αλλά σημαντική διευκρίνιση: τα €50 που αναφέρονται στη σελίδα είναι το κόστος συμμετοχής για καλλιτέχνες που θα επιλεγούν, όχι ανακοινωμένο εισιτήριο για το κοινό. Δεν προσδιορίζεται τιμή εισόδου για επισκέπτες, επομένως δεν πρέπει να θεωρήσετε ούτε ότι η είσοδος κοστίζει €50 ούτε ότι είναι επιβεβαιωμένα δωρεάν.

Εμείς θα κρατούσαμε αυτή την επίσκεψη για άλλη μέρα, αντί να προσπαθήσουμε να χωρέσουμε και τις δύο εκθέσεις σε μία φορτωμένη έξοδο. Επιλέξτε πρωινή ώρα αν θέλετε να έχετε το απόγευμα ελεύθερο ή το ανακοινωμένο απογευματινό ωράριο αν σας βολεύει μετά τη δουλειά. Στη συνέχεια, συγκρίνετε την εμπειρία με την προηγούμενη επίσκεψή σας, χωρίς να προσπαθήσετε να αποφασίσετε ποια ήταν καλύτερη. Ποιο έργο θα περιγράφατε σε κάποιον που δεν ήταν εκεί; Ποια λεπτομέρεια θυμάστε ακόμη καθαρά χωρίς να κοιτάξετε φωτογραφία; Ωραίες ερωτήσεις για κουβέντα πάνω από έναν καφέ.

Για μια επίσκεψη που δεν περιορίζεται στις σύντομες ημερομηνίες αυτών των εκθέσεων, οι πληροφορίες επίσκεψης στη Δημοτική Πινακοθήκη αναφέρουν πίνακες, ψηφιδωτά και γλυπτά ντόπιων καλλιτεχνών, με έργα που αντλούν από το περιβάλλον, την ταυτότητα και την καθημερινότητα της περιοχής. Η διεύθυνση είναι Γλάδστωνος 7. Η είσοδος αναφέρεται ως δωρεάν, με πρωινό ωράριο καθημερινά από τις 10:00 έως τις 13:00 και επιπλέον απογευματινό ωράριο από Δευτέρα έως Παρασκευή, 17:00 έως 20:00, από τον Απρίλιο μέχρι και τον Οκτώβριο.

Είναι μια καλή εναλλακτική αν δεν σας βολεύουν οι βραδιές των εγκαινίων. Αντί να θεωρείτε ότι μια επίσκεψη σε πινακοθήκη απαιτεί μια ολόκληρη ελεύθερη μέρα, δοκιμάστε να της αφιερώσετε ένα μικρό κομμάτι του χρόνου σας. Η δική μας πρόταση θα ήταν να υπολογίσετε αρχικά περίπου μία ώρα, όχι επειδή αυτή είναι κάποια επίσημη διάρκεια επίσκεψης, αλλά επειδή σας δίνει χώρο να σταθείτε και να παρατηρήσετε χωρίς η έξοδος να μοιάζει με μεγάλη δέσμευση.

Διαλέξτε μια μορφή τέχνης στην οποία θα δώσετε λίγο περισσότερη προσοχή. Μπορείτε να συγκρίνετε πώς σας κρατά το ενδιαφέρον η επιφάνεια ενός πίνακα σε σχέση με εκείνη ενός γλυπτού ή απλώς να παρατηρήσετε σε ποια χρώματα επιστρέφει το βλέμμα σας. Αν πάτε με παρέα, δοκιμάστε να δείξετε ο ένας στον άλλο τα αγαπημένα σας έργα στο τέλος, αντί να μείνετε μαζί σε όλη την περιήγηση. Οι δημοσιευμένες πληροφορίες αναφέρουν ότι η πινακοθήκη είναι μερικώς προσβάσιμη σε άτομα που χρησιμοποιούν αναπηρικό αμαξίδιο και προειδοποιούν ότι το ωράριο μπορεί να αλλάξει. Επικοινωνήστε λοιπόν με τον χώρο εκ των προτέρων για τις συγκεκριμένες ανάγκες πρόσβασής σας.

Άλλο η επιβεβαιωμένη ώρα των εγκαινίων και άλλο το καθημερινό ωράριο επισκέψεων. Τα εγκαίνια της Invisible City έχουν ανακοινωθεί, όμως οι ανακοινώσεις που ελέγξαμε για αυτό το άρθρο δεν περιλαμβάνουν πλήρες καθημερινό ωράριο ούτε τιμή εισόδου. Μην θεωρήσετε δεδομένο ότι ο χώρος λειτουργεί τις ίδιες ώρες με κάποιον άλλο δημοτικό χώρο. Για πληροφορίες, ο κατάλογος επικοινωνίας των δημοτικών χώρων δίνει ως κεντρικό τηλέφωνο του δήμου το 26822270 και ως τηλέφωνο της Δημοτικής Πινακοθήκης το 26930653. Αναφέρει επίσης ότι η πινακοθήκη βρίσκεται στο Πάρκο Ήβης Μαλιώτου, στην οδό Γλάδστωνος.

Κρατήστε την παρακάτω λίστα μαζί με την ημερομηνία που επιλέξατε. Εστιάζει επίτηδες στα πρακτικά. Ένα σύντομο τηλεφώνημα για την είσοδο ή το ωράριο της ημέρας είναι πιο χρήσιμο από το να φτάσετε με μια τέλεια οργανωμένη διαδρομή και να ανακαλύψετε ότι κάτι θεωρήσατε λανθασμένα δεδομένο. Αν κάποιος από την παρέα χρειάζεται κάθισμα, πρόσβαση χωρίς σκαλοπάτια ή μια ιδιαίτερα ήσυχη επίσκεψη, ρωτήστε συγκεκριμένα γι’ αυτό, αντί να βασιστείτε σε μια γενική περιγραφή του κτιρίου.

Αν οι γκαλερί δεν είναι συνήθως του γούστου σας, βάλτε έναν πιο απλό στόχο από το να εκτιμήσετε μια ολόκληρη έκθεση. Βρείτε ένα έργο στο οποίο θα σας άρεσε να αφιερώσετε πέντε λεπτά. Κοιτάξτε το πρώτα, διαβάστε μετά τις συνοδευτικές πληροφορίες, αν υπάρχουν, και ύστερα κοιτάξτε το ξανά. Ίσως προσέξετε κάτι διαφορετικό. Ίσως πάλι όχι. Και τα δύο είναι μια χαρά, και δεν χρωστάτε σε κανέναν μια βαθυστόχαστη εξήγηση.

Για μια επίσκεψη με παιδιά, προτείνουμε να ρωτήσετε πρώτα τον χώρο αν η έκθεση είναι κατάλληλη και να μην έχετε μεγάλες προσδοκίες. Πρόκειται για προτάσεις εκθέσεων, όχι για ανακοινωμένα παιδικά εργαστήρια. Αν ο χώρος μπορεί να δεχτεί την παρέα σας, δοκιμάστε ένα απλό παιχνίδι παρατήρησης: διαλέξτε ένα αγαπημένο χρώμα, εντοπίστε ένα σχήμα που επαναλαμβάνεται ή περιγράψτε μια εικόνα χωρίς να χρησιμοποιήσετε τον τίτλο της. Πάρτε ένα μικρό σημειωματάριο μόνο αν επιτρέπεται το σχέδιο και ρωτήστε το προσωπικό πού μπορείτε να καθίσετε.

Για τους μεγάλους υπάρχει μια εξίσου εύκολη εκδοχή. Ο καθένας διαλέγει ένα έργο και εξηγεί την επιλογή του με μία πρόταση. Χωρίς βαθμολογίες και χωρίς να προσπαθείτε να αποφασίσετε ποιανού η ερμηνεία είναι η σωστή. Αφήστε μετά χρόνο για να μιλήσετε για κάτι εντελώς διαφορετικό. Μας αρέσει η ιδέα η τέχνη να χωρά σε ένα συνηθισμένο παφίτικο απόγευμα, χωρίς να το μονοπωλεί. Η έκθεση μπορεί να είναι η αφορμή για να συναντηθείτε και η κουβέντα ο λόγος που θα θυμάστε την έξοδο.

Οι προσωρινές εκθέσεις είναι το κομμάτι αυτού του σχεδίου που εξαρτάται από τις ημερομηνίες. Μην θεωρήσετε ότι οι εκθέσεις του Οκτωβρίου θα συνεχίζονται και σε μια επίσκεψή σας τον Νοέμβριο. Για τις επόμενες εβδομάδες, κρατήστε την ίδια λογική, όχι απαραίτητα την ίδια διαδρομή: επιλέξτε μία πολιτιστική στάση, επιβεβαιώστε τι ισχύει εκείνη την περίοδο και αφήστε άνεση στο πρόγραμμά σας. Ειδικά το δημοσιευμένο πρόσθετο απογευματινό ωράριο της Δημοτικής Πινακοθήκης είναι εποχικό και δεν πρέπει να θεωρήσετε δεδομένο ότι συνεχίζεται μετά τον Οκτώβριο.

Μπορείτε επίσης να αφήσετε κάτι που είδατε να σας δώσει την ιδέα για την επόμενη έξοδό σας. Πάρτε ένα σημειωματάριο όταν βγείτε για μια καθημερινή δουλειά και γράψτε τρεις λεπτομέρειες που σας τραβούν την προσοχή. Σκιτσάρετε μια πόρτα από έναν δημόσιο χώρο, σημειώστε έναν συνδυασμό χρωμάτων ή γράψτε μία πρόταση για μια γνώριμη γωνιά. Αυτές είναι δικές μας προτάσεις δραστηριοτήτων, όχι οργανωμένες συναντήσεις ή προσθήκες στο πρόγραμμα των εκθέσεων. Κρατήστε τις απλές, ώστε να τις χαίρεστε και να μη μοιάζουν με σχολική εργασία.

Αυτή είναι η γοητεία της συγκεκριμένης πρότασης για τον Οκτώβριο. Δεν χρειάζεται να γίνετε τακτικοί επισκέπτες των γκαλερί από τη μια μέρα στην άλλη. Ξεκινήστε αφιερώνοντας την προσοχή σας σε μία έκθεση και δείτε τι θα κρατήσετε από αυτήν στην υπόλοιπη εβδομάδα σας. Αν σας κάνει να κοιτάξετε ξανά κάτι που συνήθως προσπερνάτε απαρατήρητο, η έξοδος έχει ήδη προσφέρει κάτι περισσότερο από το να γεμίσει ένα ελεύθερο απόγευμα. Κι αν απλώς σας χαρίσει ένα ευχάριστο βράδυ και μια ωραία κουβέντα, κι αυτό αρκεί.